ŞAHİN SONDAJ, müşterilerine DSİ Sondaj Ruhsatı konusunda yönlendirme , bilgi desteği ve danışmanlık hizmeti sunmaktadır.

YASA KANUNU
1960 yılında yürürlüğe giren bu yasa, ülkemizde yeraltısuyu kaynaklarını korumak ve halkı, yeraltısuyunu en iyi biçimde kullanmaya özendirmek amacını taşır. Yasaya göre, yeraltısuları devletin hüküm ve tasarrufundadır.
Yasa gereğince hazırlanmış yönetmeliklere göre gerekli her türlü işlemleri ve denetimi devlet adına Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü yapmaktadır.

YERALTISULARI HAKKINDA KANUN
Kanun Numarası :167
Kabul Tarihi :16/12/1960
Yayımladığı R. Gazete : Tarih : 23/12/1960 Sayı :10688
Yayımladığı Düstur : Tertip : 4 Cilt :1 Sayfa : 814

Yeraltısularının mülkiyeti :
Madde 1- Yeraltısuları umumi sular meyanında olup Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Bu suların her türlü araştırılması, kullanılması, korunması ve tescili bu kanun hükümlerine tabidir.

Terimler :
Madde 2- Bu kanunda yeraltısuyu ile ilgili olarak kullanılan terimler aşağıdaki manaları ifade eder:

Yeraltısuyu :
Yeraltındaki durgun veya hareket halinde olan bütün sulardır.
Yeraltısuyu deposu :
Bünyesinde yeraltısuyu bulunan tabakalardır ki, bu tabakaların her hangi bir noktasından su çekildiğinde, bütün su kütlesine tesir edilmiş olur.
Kimse :
Resmi, yarı resmi veya hususi hüviyeti haiz hakiki ve hükmi şahıslar.
Komşu :
Bitişik arazi sahibi veya aynı bölgede bulunan ve halin icaplarına göre bitişik arazi sahibi gibi aynı yeraltı suyu imkânlarından faydalanması lâzım gelen kimse.
Müracaat sahibi :
Arama, kullanma veya ıslâh ve tadil belgesi isteyen kimse.
Belge sahibi :
Arama, kullanma veya ıslâh ve tadil belgesi almış olan kimse.
Faydalı kullanış :
Yeraltısuyunun içmede, temizlikte, belediye hizmetlerinde, hayvan sulamada, zirai sulamada, maden ve sanayide, sportif vesair tesislerde kullanılması.
Faydalı ihtiyaç :
Yeraltısuyunu kullanacak kimsenin faydalı kullanışları için muhtaç olduğu su miktarı.
Emniyetli verim haddi :
Yeraltısuyu deposu verimine zarar vermeden devamlı olarak alınabilecek su miktarı.
Araştırma kuyusu :
Yeraltısuyu hakkında bilgi edinmek üzere açılan kuyular.
İşletme kuyusu :
İstifadeye arzolunan kuyular.
Yeraltısuyu işletme sahalarının tespit ve ilânı :

Madde 3-(Değişik: 4/7/1988 - KHK - 336/1 md.; Aynen kabul:7/2/1990 -3612/37 md.)
Sınırları ve yapısal özellikleri belirlendikçe yeraltısuyu sahaları, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün teklifi üzerine, ilgili bakanlıkça "Yeraltısuyu İşletme Alanları" kabul ve ilan edilir.
İlan edilmiş yeraltısuyu işletme sahaları içinde kuyu açılması :

Madde 4 - Yeraltısuyu işletme sahaları içinde 8 inci madde hükmüne göre belge alınarak açılması gereken kuyuların adedi, yerleri, derinlikleri ve diğer vasıflarıyla çekilecek su miktarı Devlet Su İşleri Umum Müdürlüğü tarafından tayin ve tespit edilir.
Yeraltısuyu işletme sahalarında 8 inci madde şümulüne giren her türlü yeraltısuyu tesisleri, Bayındırlık Bakanlığınca tanzim edilecek teknik talimatname hükümlerine göre meydana getirilir.
Kuyu açan kimse, bulunan suyun ancak kendi faydalı ihtiyaçlarına yetecek miktarını kullanmaya yetkilidir.
Faydalı ihtiyaç miktarı, tahsis edilecek maksada göre ilgili bakanlıkların mütaalası alınmak suretiyle, Devlet Su İşleri Umum Müdürlüğü tarafından tayin ve tespit edilir.
İlan edilmiş yeraltısuyu işletme sahaları dışında yeraltı suyu aranması ve kullanılması :

Madde 5 - İlan edilmiş yeraltısuyu işletme sahaları dışında her arazi sahibi; arazisinde yeraltısuyu aramak, suyu bulduktan sonra, bunun kendi faydalı ihtiyaçlarına yetecek miktarını kullanmak hakkına maliktir.
Ancak bu işler 8 inci maddenin şumûlüne girdiği takdirde belge alınması mecburidir.
Faydalı ihtiyaç miktarı dördüncü madde hükümlerine göre tâyin olunur.
Komşu hakkı :
veya bu suyu elde etmesi fahiş masrafı icabettiren bir kimsenin, komşu arazideki yeraltı suyundan istifade şartları 20 nci maddede sözü geçen tüzükle belirtilir.
Devlet Su İşleri Umum Müdürlüğünün yetkileri :

Madde 7 - Yeraltısuyu etüd ve araştırmaları için Devlet Su İşleri, herhangi bir yerde kuyular açmak veya açtırmak hakkına maliktir. Bu kuyular için istimlâk yapılmaz.
Araştırma kuyularından işletme kuyusu haline ifrağ edilenlerle, doğrudan doğruya işletme kuyusu olarak açılan kuyular için, kuyu yeri ile geliş gidişe lüzumlu arazi Devlet Su İşleri Umum Müdürlüğü tarafından istimlâk olunur. İstimlâk bedeli, kuyunun maliyet hesabına ithal edilir. İşletme kuyularının intifa hakkı Devlet Su İşleri Umum Müdürlüğü tarafından hakiki veya hükmi şahıslara devredilebilir veya kiralanabilir. Devir veya kira bedeli Devlet Su İşleri Umum Müdürlüğü tarafından takdir olunur.
Kuyunun intifa hakkının devrinde veya kiralanmasında arazi sahibine tercih hakkı tanınır.
Belge alınması ve bilgi verilmesi mecburiyeti :

Madde 8 - Aşağıdaki (a) ve (b) fıkralarında beyan edilen kazıların yapılması veya kuyuların açılması için Devlet Su İşleri Umum Müdürlüğünden belge alınması mecburidir.
a) (Değişik : 4/7/1988 - KHK - 336/1 md.; Aynen Kabul: 7/2/1990 - 3612/38 md.) Su temini maksadıyla, kesitleri ne olursa olsun, tabii zemin üstünden itibaren derinliği Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından tespit ve ilgili bakanlığın onayından sonra ilan olunan haddi aşan her türlü çukur, sondaj ve kuyular (el ile açılan kuyular hariç),
b) Su temini maksadıyla, boyları ve kesitleri ne olursa olsun, ufki veya meyilli her türlü galeriler ve tüneller.
Bu kazıların yapılması ve kuyuların açılması su temini maksadını gütmemesi halinde, bunlar hakkında belge aranmamakla beraber, Devlet Su İşleri Umum Müdürlüğünün talebi üzerine bilgi verilmesi mecburidir.
Arama belgesi :

Madde 9 - Yeraltısuyu aranmasında belge almayı icabettiren işler için bir sene süreli arama belgesi verilir. Bu süre içinde, arama bitirilmezse; belge sahibinin, sürenin son ayı içinde müracaat etmesi şartıyla belge bir sene için temdit edilir. Bu süre zarfında da arama bitirilmezse; belge hükümsüz sayılır ve iş sahibi yeniden belge alır.
Kullanma belgesi :

Madde 10 - Arama belgesine dayanarak arazisinde yeraltısuyu bulunan kimse, bu suyu kullanabilir. Ancak, bir ay içinde Devlet Su İşleri Umum Müdürlüğüne müracaat ederek kullanma belgesi alır.
Islah ve tadil belgesi :

Madde 11- Kullanma belgesini haiz bir kimse arazisindeki kuyuların veya yeraltısuyu menbalarının verimini artırmak veya başka bir maksadı sağlamak gibi mülahazalarla bunlar üzerinde kendiliğinden her hangi bir müdahalede bulunamaz veya kuyuların kullanma şeklini değiştiremez. Ancak, Devlet Su İşleri Umum Müdürlüğünden "Islah ve tadil belgesi" almak suretiyle, böyle bir ameliyeye girişebilir.
Belgelerin ücret, resim ve harctan muafiyeti :

Madde 12 - Dokuzuncu, onuncu ve on birinci maddelerde sözü geçen belgeler hiçbir ücrete, damga resmine, harca ve sair rüsuma tabi değildir.
Belge için müracaat :

Madde 13 - Arama, kullanma veya ıslah ve tadil belgesi almak isteyen kimse, doğrudan doğruya, bulunduğu yerdeki Devlet Su İşleri Umum Müdürlüğü teşkilatına, Devlet Su İşleri Umumu Müdürlüğü teşkilatı yoksa, en yakın mülkiye âmiri vasıtasıyla, Devlet Su İşleri teşkilatına müracaatla belge talebinde bulunur.
Müracaat sahibine, bir ay zarfında, belge verilmek veya reddedilmek suretiyle cevap verilir.
Aynı zamanda yapılan müracaatlarda su taleplerinin emniyetli verim haddine yaklaşması:

Madde 14 - Su taleplerinin yeraltı suyu deposunun emniyetli verim haddine yaklaşması halinde, belge için yapılmış bir müracaattan sonra, bir hafta zarfında aynı yeraltı su deposundan istifade etmek üzere, yapılacak başka müracaatlar, ilgili Bakanlıkların temsilcilerinden müteşekkil bir heyet marifetiyle incelenerek tâliplerden hangilerine kullanma belgesi verileceği karara bağlanır.
Tescil :

Madde 15 - Bu kanun hükümlerine göre verilen bütün belgeler, Devlet Su İşleri Umumu Müdürlüğü tarafından bir sicile kaydedilir.
Şartların tespiti ve kontrolü :

Madde 16 - Arama, kullanma, ıslah ve tadil ameliyelerinin şartları ve kuyuların açılmasında fen elemanlarına tanınacak hak ve salâhiyetlerle mesuliyetleri ve bu hususların kontrolü 20 nci maddede sözü geçen tüzükle belirtilir.
Proje ve fenni mesuliyet :

Madde 17 - Bu kanun hükümlerine göre yeniden yapılacak veya tadil ve ıslah edilecek her türlü yeraltısuyu tesislerinin etüd, proje ve aplikasyonları, yetkili elemanlarca yapılan tasdikli bir proje ve mesuliyete istinat eder.
Satıh alüvyonları içerisinde açılan ve derinliği 8 inci madde gereğince ilan edilen haddi aşmayan kuyular bu hüküm dışındadır.
Ceza hükümleri :

Madde 18 - Bu kanundaki vecibeleri yerine getirmeyenler bu hareketlerinden dolayı, diğer kanunlara göre, daha ağır bir ceza ile cezalandırılmadıkları takdirde, bu madde hükmüne göre cezalandırılırlar.

a) Belge almadan sekizinci maddedeki işleri yapanlar ile kasten yanlış bilgi verenler 500 liradan 3000 liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılırlar. Ceza alınmakla beraber, kuyunun açılıp işletilmesinde Devlet Su İşleri Umum Müdürlüğünce bir mahzur görülmezse, sahibine gerekli belge verilir. Aksi halde, kuyu kapatılır ve masrafı kuyuyu açtırandan alınır. Tekerrürü halinde, ceza iki misli olur ve o kimseye belge verilmez, kuyu kapatılır ve masrafı kuyuyu açtırandan alınır.
b) Onuncu ve on birinci madde hükümlerine aykırı hareket edenlerle arama, kullanma, ıslah ve tadil faaliyetleri sırasında konulan şartlara riayet etmeyenler, müracaat formlarda istenen bilgileri vermeyenler, sekizinci maddenin son fıkrasındaki mecburiyete riayet etmeyenler 500 liradan 1500 liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılırlar. Tekerrürü halinde, cezalar iki misli olur, belge verilmez veya verilmiş ise geri alınır. Kuyu kapatılır ve masrafı kuyuyu açtırandan alınır.
c) Bu kanunla ilgili davalara sulh mahkemelerinde bakılır.
İstisnalar :
Madde 19 - 6309 sayılı kanun hükümleri gereğince maden telakke edilen sularla 927, 4268 ve 6977 sayılı kanunların hükümlerine tabi bulunan içmeye ve yıkanmaya mahsus şifalı maden suları, bu kanun hükümlerinden istisna edilmiştir. Ancak, sekizinci maddenin son fıkrası hükmü mahfuzdur. (1) Önce açılmış kuyular :

Geçici madde 1- (167 sayılı Kanunun kendi numarasız geçici maddesi olup teselsül için numaralandırılmıştır.)
Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce açılmış olup da, zirai sulama ile maden işletmelerinde ve sanayide kullanılan ve 8 inci maddenin şümûlüne giren yeraltı suyu kuyuları için, bunların sahipleri, bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, 2 sene içinde kuyunun bulunduğu yerin bağlı bulunduğu Devlet Su İşleri Teşkilâtına müracaat ederek, hususi formları doldurup vermekle mükelleftir. Devlet Su İşleri Umum Müdürlüğü; bu formları inceleyerek kuyuların kullanma şartlarını tâyin ve sahiplerine, müracaat tarihinden itibaren 1 ay içinde kullanma belgesi verir.

(1) Bu maddede geçen 4268 sayılı kanun 3/3/1954 tarih ve 6309 sayılı Kanunun 158 nci maddesi ile 2 nci maddesi hükmü hariç tutularak yürürlükten kaldırılmış olup, mezkûr 2 nci madde de 10l6l1926 tarih ve 927 sayılı Kanuna Ek 5 nci madde olarak eklenmiştir. İşbu geçici madde gereğince müddeti içinde belge almayanlar 500 liradan 1500 liraya kadar para cezası ile cezalandırılır. Tüzük hazırlanması :

Madde 20 - Bu kanunun tatbikatı ile ilgili hususlar için Bayındırlık, Tarım, Sanayi, İmar ve Iskân Bakanlıklarınca müştereken bir tüzük hazırlanır.

Madde 21- Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 22 - Bu kanunun hükümlerine Bakanlar Kurulu yürütür.
167 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
Kanun No. Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler Yürürlüğe giriş tarihi KHK/336 - 5/8/1988